Inparkeren over de grond van de buren, recht door verjaring?

Geschreven door Wiert Leistra
10 september 2026 · 3 minuten leestijd

Een erfdienstbaarheid ontstaat meestal bij notariële akte. Dat betekent echter niet dat een recht op het gebruik van de grond van de buren altijd op papier moet staan. Ook door verjaring kan zo'n recht ontstaan. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde op 27 mei 2025 dat een recht om over de grond van de buurman in te parkeren door bevrijdende verjaring was ontstaan (ECLI:NL:GHARL:2025:3246). In dit artikel ga ik in op die uitspraak.

Wat was er aan de hand?

Het ging om twee bedrijfspercelen naast elkaar. De parkeerplaatsen op het ene perceel waren al sinds 1997 gemarkeerd met afwijkende bestrating. Inparkeren kon alleen door een bocht te maken over het perceel van de buurman; anders was er te weinig ruimte. Na een conflict plaatste de buurman een hek op zijn eigen grond, vlak langs de erfgrens. Daarna kon niemand meer op de parkeerplaatsen komen.

Bezit

Een erfdienstbaarheid kan door verjaring ontstaan (artikel 5:72 BW). Dat artikel luidt kort en krachtig:

"Erfdienstbaarheden kunnen ontstaan door vestiging en door verjaring."

Voor bevrijdende verjaring moet de gebruiker de erfdienstbaarheid bezitten. Hij wordt rechthebbende zodra de vordering van de eigenaar om dat bezit te beëindigen is verjaard. Die termijn is in beginsel twintig jaar. Goede trouw is daarvoor niet nodig, anders dan bij verkrijgende verjaring na tien jaar.

De rechtbank had geoordeeld dat er geen bezit was. Zij zocht naar handelingen waaruit de buurman moest begrijpen dat hij het exclusieve genot van zijn grond kwijt was. Het hof oordeelt echter anders. Die eis geldt bij verjaring van eigendom, niet bij een erfdienstbaarheid. Wie een erfdienstbaarheid bezit, wordt immers geen eigenaar van de grond. De eigenaar behoudt het genot van zijn erf; hij moet alleen een bepaald gebruik dulden.

Gedogen

De buurman voerde aan dat hij het gebruik alleen had gedoogd. Daarmee kwam hij er niet. Gedogen betekent hier niet meer dan niet optreden tegen een inbreuk op het eigendom. Dat staat aan bezit niet in de weg. Anders was het geweest als de buurman toestemming had gegeven en die later had ingetrokken, of als er andere objectieve aanwijzingen waren voor een andere rechtsverhouding. Die had hij niet gesteld.

Het hof neemt daarom aan dat de eigenaar en zijn rechtsvoorgangers zich al meer dan twintig jaar als bezitter van een recht van inparkeren gedroegen. Door bevrijdende verjaring is dus een erfdienstbaarheid ontstaan. De buurman moet die dulden en het hek binnen vier weken verwijderen, op straffe van een dwangsom.

Woningen

De zaak speelde tussen bedrijven, maar dezelfde regels gelden tussen woningen. Denk aan een oprit die alleen bereikbaar is via een stukje grond van de buren, of een achterpad dat al tientallen jaren wordt gebruikt. Zie in dit kader ook ons artikel over het vervallen van een erfdienstbaarheid door niet-gebruik.

Advies

Al met al is gedogen een reëel risico voor de eigenaar. Wie een buurman over zijn grond laat rijden en wil voorkomen dat daaruit een recht ontstaat, legt de toestemming schriftelijk vast, bij voorkeur in een gebruiksovereenkomst die hij kan opzeggen. Enkel niet optreden is niet genoeg. Gaat het om een recht van overpad of een andere erfdienstbaarheid? Neem dan gerust contact met ons op.

LiebregtsLeistra

Waar kunnen we u mee helpen?

Contact