Een leiboom groeit plat en smal langs een rek. Op het eerste gezicht lijkt hij daarom meer op een haag dan op een boom, en veel eigenaren planten hem dicht op de erfgrens. Toch geldt voor een leiboom dezelfde afstand als voor iedere andere boom. De kantonrechter in de rechtbank Zeeland-West-Brabant oordeelde op 4 februari 2026 dat een leiboom gewoon een boom is (ECLI:NL:RBZWB:2026:5642). In dit artikel ga ik in op die uitspraak.
Afstand
Artikel 5:42 lid 2 BW luidt als volgt:
"De in lid 1 bedoelde afstand bedraagt voor bomen twee meter te rekenen vanaf het midden van de voet van de boom en voor de heesters en heggen een halve meter, tenzij ingevolge een verordening of een plaatselijke gewoonte een kleinere afstand is toegelaten."
Het komt erop neer dat een boom minstens twee meter van de erfgrens moet staan en een haag een halve meter. Daarnaast geldt een belangrijke uitzondering: de buurman kan zich niet verzetten tegen beplanting die niet hoger reikt dan de scheidsmuur (lid 3). Schade hoeft de eigenaar pas te vergoeden vanaf het moment dat de buurman hem heeft aangemaand om de situatie op te heffen (lid 4).
Wat was er aan de hand?
Twee achterburen hebben een hek op de erfgrens. Tegen dat hek plantte de ene buurman in 2011 een beukenhaag en in 2015 twee leibomen, op 64,5 centimeter van de grens. Haag en bomen groeiden ver boven het hek uit en raakten met elkaar verweven. De andere buurman vorderde verwijdering, of anders inkorting tot de hoogte van het hek.
Boom of heg?
De eigenaar beriep zich op de definitie van "boom" in de APV van zijn gemeente. Volgens die definitie zou een leiboom geen boom zijn. De kantonrechter gaat daar niet in mee. De APV-definitie geldt alleen voor de kapregels en wijkt niet af van artikel 5:42 BW. Naar normaal spraakgebruik is een leiboom een boom, en beide partijen noemden ze zelf ook zo. De bomen stonden dus binnen de verboden zone van twee meter, de haag binnen die van een halve meter.
Verweren
De eigenaar voerde drie verweren. Ten eerste verjaring. Een erfdienstbaarheid kan door verjaring ontstaan, maar na tien jaar alleen bij bezit te goeder trouw. Wie bewust binnen de verboden zone plant, is niet te goeder trouw. Bovendien kwam de beplanting nog geen tien jaar boven het hek uit.
Ten tweede een mondelinge afspraak. Die kon de eigenaar niet onderbouwen. Een e-mail waarin de buurman schreef de bomen voorlopig te "dogen", betekende geen toestemming. Gedogen is juist niet optreden zonder toestemming te geven.
Tot slot privacy en uitzicht. Ook dat gaf geen grond om van de wet af te wijken. Wie buren heeft, moet dulden dat die soms in zijn tuin kijken.
Uitkomst
De kantonrechter wees verwijdering af, maar wees inkorting toe. Haag en leibomen moeten binnen veertien dagen tot de hoogte van het hek worden ingekort en zo worden gehouden, op straffe van een dwangsom van € 100 per dag tot maximaal € 2.500. Een machtiging om zelf te snoeien kreeg de buurman niet; dat zou te diep ingrijpen in het eigendom van de eigenaar.
Advies
Al met al is de vorm van de beplanting niet beslissend: een leiboom is een boom. Wie dicht bij de erfgrens plant, houdt de beplanting dus onder de hoogte van de erfafscheiding of legt de toestemming van de buurman schriftelijk vast. Een mondelinge afspraak is in een procedure lastig te bewijzen, en ook een schriftelijke aanmaning geeft meer zekerheid. Gaat het om beplanting, een schutting of een ander geschil met de buren? Neem dan gerust contact met ons op.
Heeft u een geschil met uw buren? Lees meer over onze aanpak als advocaat burenrecht.